En ook nog internet! Welkom in de wondere wereld van Agogo. Inmiddels is duidelijk dat de functie van reisbegeleidster aan mij voorbij is gegaan, maar heul apart was het wel, de begrafenis van de Queen. Een week later dan ik dacht begonnen alle ceremonies en gingen de scholen inderdaad dicht. Toen op dinsdagochtend een zusje van 1 van de kinderen uit het ziekenhuis voor de zoveelste keer te laat kwam en ik haar daar voor de zoveelste keer op aansprak (zij is de enige die werkelijk elke ochtend minimaal een uur te laat binnen komt wandelen) antwoordde ze met haar grote onschuldige ogen, ‘but Madame, they are taking children today! ’. Waarom ze daardoor niet om 8:00 op school kon zijn maar wel om 9:00 weet ik nog steeds niet, maar het was de zoveelste keer dat ik het verhaal over het vermoorden van kinderen te horen kreeg. Al met al heb ik vele wilde verhalen gehoord, maar weet niemand of en wie er inderdaad met de Queen is meegegaan.. Het is in elk geval niet zo dat mensen zomaar op klaarlichte dag een leuk exemplaar uitzoeken en dat vervolgens van het hoofd ontdoen. ’S avonds laat heb je echter niets op straat te zoeken en als je dan wel naar buiten gaat, dan solliciteer je serieus naar de functie als reisleider: de andere chiefs en overige traditiebewaarders draaien er hun hand niet voor om om je een koppie kleiner te maken als je je niet aan de regels houdt of hun traditie niet respecteert. Ik ben dus maar zoveel mogelijk op het ziekenhuisterrein gebleven, weet ik veel welke tradities ze allemaal hebben.. Toen ik wel erg honger kreeg en echt naar de markt moest voor wat tomaten en rijst besloot ik me toch even buiten de poort van het ziekenhuis te wagen. Spannend.. 

Eenmaal buiten viel me direct op dat de straten vrijwel verlaten waren: geiten, kippen en schapen waren nergens te bekennen en het aantal gebruikelijke aanbidders van deze obruni was aanzienlijk uitgedund. Dagen eerder waren de bewoners van Agogo massaal begonnen met het opsluiten of zelfs verhuizen van hun kostbare vee, omdat elk loslopend dier gedood zal worden door de relatives van de chief: de grotere beesten eten ze op en van de kleine beesten trekken of hakken ze de kop eraf waarna ze het kadaver achteloos naast zich neer gooien. Anyway, ietwat onder de indruk van de grimmige sfeer besluit ik toch maar door te lopen. Halverwege de straat is er ineens een roadblock dat een niemandsland lijkt aan te kondigen: erachter is er van de normale gezellige bedrijvigheid geen spoor te bekennen en lopen slechts enkele mensen gehuld in zwarte en rode gewaden rond. Ik loop maar even om. Het Agogo waar ik nu loop lijkt in de verste verte niet op het Agogo dat ik ken en voor het eerst in alle maanden dat ik hier nu ben voel ik me niet op mijn gemak. Ik ben blij als ik m’n spulletjes gevonden heb en blaas dan snel de aftocht, op naar mijn eigen kleine kamertje. Op de terugweg loop ik de stoet tegen het lijf. Voorop lopen angstaanjagende mannen met zwart geverfde gezichten, gehuld in vodden en bladeren en met een alles behalve vriendelijke uitdrukking dreigend met messen te zwaaien. Daarachter lopen mensen met enorme parasollen om de chiefs te beschermen tegen de zon en een aantal mannen spelen een ietwat onheilspellend ritme op twee trommels. Opgelucht bereik ik uiteindelijk Helena’s huis. Even later kijken we vanaf daar verbaasd toe hoe de bezoekers van de begrafenis de broden die langs de straat worden verkocht zomaar meenemen en lukraak in de lucht schieten. Bizar, zo’n begrafenis!

Als het weer rustig is op straat besluit ik me te wagen aan de laatste 100 meters tot het hek van het ziekenhuis. Eenmaal veilig thuis word ik gebeld door Denisse. We zouden namelijk die avond met alle obruni’s bij Hugo gaan eten die even verderop buiten het ziekenhuisterrein woont, maar de hoofdmeester van haar school stond zojuist ietwat in paniek voor haar deur om haar er nogmaals op te wijzen dat het heel gevaarlijk is om in het donker naar buiten te gaan. Ook hij zei dat de mensen die naar Agogo zijn gekomen voor de begrafenis van de Queen en om de tradities in stand te houden er geen moeite mee hebben om naast de beesten ook mensen dood te maken. Met licht zou het echter geen probleem zijn.. En zo besluiten Denisse, Luts (de nieuwe duitse arts die hier een jaar komt wonen en werken) en ik naar Hugo te lopen, die ons later op de avond veilig weer met de auto thuis voor de deur af zal zetten. Terwijl ik bij het hek van het ziekenhuis op Denisse en Luts wacht, val ik opnieuw met mijn neus in de boter en trekt opnieuw een optocht aan mij voorbij (optochten zijn een favoriet hier en ik denk dat er haast elke week minimaal 1x een optocht voor wat voor reden dan ook wordt georganiseerd). Voorop lopen opnieuw een groep agressief ogende jonge jongens met hun zwarte gezichten en met enorme messen die ze dreigend door de lucht zwaaien. In het voorbijgaan gebaart 1 van hen dat hij mijn hoofd eraf zal hakken. Ook goeiedag. Toen Luts en Denisse er eindelijk waren twijfelden we even of we een taxi zouden nemen, maar die waren in geen velden of wegen te bekennen en dus besloten we toch te gaan lopen en opnieuw de stoet te passeren. Voor ons waren twee van de enge mannen bezig om een wild spartelende vogel te spietsen en ze hadden er duidelijk geen haast mee om dit beest uit zijn lijden te verlossen. Naast ons liep 1 van de engerds met een net gedode kip in z’n mond en vlak voor ons stond er ineens een dreigend met een mes te zwaaien. Vol ongeloof, ietwat ongemakkelijk en ergens ook gefascineerd slaan we het hele tafereel gade. Opgelucht laten we uiteindelijk de agressieve jongens achter ons en vervolgen gelukkig met hoofd onze weg. Eenmaal bij Hugo komt, geheel tegen de regels in, de regen ineens met bakken uit de hemel. Eerder die dag werd mij nog vol overtuiging verteld dat het de hele week niet zou regenen, ‘because the chiefs won’t allow the rain to fall and ruïne their funeral’. De uitnodiging voor de chiefs om ook eens naar Nederland te komen hoeft de deur dus niet meer uit.

De rest van de week heb ik het zo druk gehad met mijn programma voor de kinderen, dat het hele verdere begrafenis gebeuren een beetje langs me heen is gegaan. Overigens vind ik zelf dat ik wel genoeg van deze traditie heb meegekregen. Ik heb me maar niet gewaagd aan een kijkje in de kist en weet dus niet of daar inderdaad naast het lichaam van de Queen ook vier hoofden te vinden waren (de traditie is dat er in elke hoek van de kist een hoofd geplaatst moet worden), maar wel is duidelijk dat ze tradities hoog in het vaandel hebben staan. Ook de overige inwoners van Agogo respecteren deze tradities trouwens en het lijkt erop dat, zo lang je doet wat je gezegd wordt (niet de straat op gaan ’s nachts, je beesten opsluiten, de juiste kleding dragen, staan als de stoet voorbij komt, niks verkopen langs de straat enz.), je geen gevaar loopt. Houd je je echter niet aan deze regels, dan moet je niet raar staan te kijken als zo’n engerd met een mes je te grazen neemt en is dat je eigen schuld, een gewaarschuwd mens... Voor zover ik weet hebben alleen loslopende dieren deze begrafenis met de dood moeten bekopen trouwens, maar ik weet lang niet alles. Het hoogtepunt van de week, de zaterdag, besloot ik samen met Sandor en Kristien, twee medicijn studenten uit Nederland die hier zes weken waren, Agogo te ontvluchten (wist ik zeker dat ik niets verkeerds kon doen) en genoot ik van de rust bij lake bosumtwi waar vissers vredig ronddobberden op een soort veredelde boomstammen, heerlijk!

Inmiddels zitten de eerste zes weken van mijn programma er al op. Werd ik in het begin nog horensdol van het geschreeuw van mijn naam om aandacht of hulp, vandaag mocht ik genieten van 4 uur stilte waarin er met geconcentreerde koppies zelfstandig een schildpad werd geborduurd, wat een genot!! Draad uit de naald? Eerder: ‘Marlies! Come! Do it for me!’, nu: ‘ stilte’ en proberen ze het eerst zelf. Pas als dingen echt niet lukken komen ze naar mijn tafel waar ze stil en geduldig op hun beurt wachten. Whaaa, ik vind ze fantastisch!! Super leuk om te zien hoe snel en hoe veel de kinderen leren. Van een stelletje ongeduldige lawaaimakers die nog geen strook papier zelf konden knippen zijn de ze veranderd in zelfstandige enthousiastelingen die trots de mooiste vis van de zee in elkaar knippen en plakken. (Foto’s voeg ik trouwens zo nu en dan toe aan: https://picasaweb.google.com/116641038389146270431/ThisIsWhatIDo?authkey=Gv1sRgCPa_8tOVzLCf_AE) Dat ze het leuk vinden bleek twee weken geleden toen ik in plaats van 7:50 (de les begint om 8:00) om 8:02 de klas binnen kwam stappen en daar ‘warm’ werd onthaald: ‘Marlies! You are LATE!’ . Hoezo, African time? Over time gesproken, die vliegt! Ik mag me nog vier weken uitleven op mijn programma en heb daarna nog 4 weken om mijn verslagen te schrijven, de laatste puntjes op de i te zetten voor het buruli ulcer onderzoek en om zonder verdere onderbouwing gewoon leuke dingen met de kinderen te doen. En dan is het tijd. Tijd om afscheid te nemen van de kinderen hier, maar ook tijd om mijn ouders te verwelkomen in Ghana. Tegen het eerste begin ik inmiddels aardig op te zien, het tweede lijkt me geweldig! De komende acht weken geniet ik in elk geval met volle teugen van de dingen die ik nu doe. Gister kwam ik Abass tegen terwijl ik met een opdracht onderweg was naar de copyshop. Lachend vroeg hij waarom ik zo straalde en daarmee realiseerde ik me ineens dat ik weer ben waar ik wou zijn, dat ik weer straal zoals de mensen hier dat doen.

See ya! Marlies